امام صادق ( ع ) فرمود : أَمَّا أَنَّهُ صِيامُ يَوْمٍ ما نَزَلَ بِهِ كِتابٌ وَ لاجَرَتْ بِهِ سُنَّةٌ إِلَّا سُنَّةُ آلِ زِيادٍ بِقَتْلِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِىٍّ ( ع ) » . « 1 » ظاهراً مقصود روزه ، آن طور كه بنى أميه مىگفتند ، است و چند روايت ديگر نيز به همين مضمون در روايات باب صيام عاشورا در كتاب‌هاى حديثى مانند جامع أحاديث الشيعة نقل شده است . « 2 » بنابراين جمع بين اين دو گروه روايت ( يعنى رواياتى كه دلالت بر مطلوبيت صوم عاشورا و رواياتى كه دلالت بر عدم مطلوبيت آن دارد ) ، بسيار روشن است . مرحوم مقدس اردبيلى در كتاب شرح ارشاد در شرح فتواى علامه حلى به استحباب روزه عاشورا ، به شرط اين كه به خاطر محزون بودن از شهادت امام حسين ( ع ) باشد فرموده است : روايات در اين مورد مختلف است ، برخى دلالت بر استحباب دارد و مىگويد : روزه عاشورا كفاره گناه يك سال است و روزه تاسوعا و عاشورا كفاره گناه يك سال است و رسول خدا ( ص ) اين روز را روزه گرفته است . . . برخى ديگر از روايات دلالت بر كراهت بلكه حرمت دارد ؛ مانند روايتى كه روزه اين روز ، سنت آل‌زياد و روزه ابن‌مرجانه است . . . براى جمع بين اين دو گروه روايت ، مىتوان گفت ، گروه دوم مربوط به روزه عاشورا به عنوان تبرك و شكر به خاطر شهادت امام حسين ( ع ) است ، كه روزه به اين منظور حرام است و اگر به اين منظور هم نباشد ، ممكن است ، به خاطر اين كه تشابه به سنت دشمنان اهل بيت ( ع ) است و روزه دار در اين روز به آنان شباهت پيدا مىكند ، مكروه باشد . كما اين كه اتصاف به اوصاف يهود و نصارا مكروه است . اما اين كه علامه حلى فرمود : « در صورتى كه به خاطر حزن باشد ، مستحب است » مقصود اين است كه هيچ شباهتى به كار بنى أميه كه به خاطر سرور و شكر روزه مىگرفتند ، نداشته باشد . « 3 »

--> ( 1 ) . جامع أحاديث الشيعة ، ج 9 ، ص 479 به نقل از كافى و تهذيب و استبصار . ( 2 ) . ر . ك : همان ، باب 18 صيام . ( 3 ) . مجمع الفائده ، ج 5 ، ص 188 .